Yaşanan pandemi süreciyle birlikte, hususi kullanım amaçlı binek araçlara talep artmıştır. Ancak fiyatlardaki artış sebebiyle hayalini kurduğumuz araçlara sahip olabilmek için daha uzun süre beklememiz gerekiyor. Fiyatlarda düşüş sağlayabilmek için doğrudan etki eden maliyetler ve dolaylı olarak etkileyen vergi politikalarını iyi bilmek gerekmektedir.
Üretim Maliyetlerindeki Artış
Dünya genelinde her türlü malın fiyatını etkileyen temel değişken üretim maliyetleridir. Demir ve Çelik üretimindeki düşüşe bağlı olarak fiyatlarının artması, yüksek işçilik ücretleri ve yüksek navlun bedelleri ülkemiz özelinden bağımsız olarak araç fiyatlarını yükseltmektedir.
Dolar ve Euro Hareketleri
Çoğunlukla ithal araçlar kullanılan ülkemizde döviz kurları araba fiyatlarını doğrudan etkilemektedir. Özellikle Avrupa’dan ithal edilen araçlarda Euro, Japonya, Güney Kore, ABD’den ithal edilen araçlarda Dolar kuru belirleyici olmaktadır. Fiyatlarda bir düşüş sağlanması için TL’nin döviz karşısında güçlenmesi gerekmektedir.
Vergi Politikaları
Ülkemizde sıfır araçlardan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) alınmaktadır. Ardından KDV eklenerek satış fiyatı bulunur. Ancak alınan vergiler her araç için sabit değil oransaldır. Bu oran araçların motor silindir hacmine ve vergisiz satış fiyatlarına bağlı olarak hesaplanmaktadır. %45 ile %220 arasında değişen oranlarda vergilendirmeye tabi tutulurlar. Bu vergi oranlarının düşürülmesi, direkt etki ederek araç fiyatlarını düşürecektir.
Arz-Talep Dengesinde Değişim
Arz-Talep kanununa göre talebi artan malın arzı aynı oranda artmazsa fiyatlar yükselir. Tam tersi durumda da fiyatlar düşecektir. Yaşanan pandemi süreci sebebiyle otomotiv sektöründeki fabrikalar üretime ara vermişler, bu durum da arzı azalttığı için fiyatların yükselmesine sebep olmuştur. Hatta otomotiv firmalarının araç alacak olanlara 6 ay ile 1 yıl arasında bir süre sonraya tarih vermeleri 2. el araç fiyatlarının sıfır araç fiyatlarından daha pahalı olmasına sebebiyet vermiştir.
Enflasyon
Enflasyon ile fiyatların seviyesi sürekli artmaktadır. Bu durum kişilerin harcanabilir gelirini azaltıcı, satın alma gücünü düşürücü etkiye sahiptir. Aynı zamanda araç fiyatlarının da yukarı yönlü hareketlerine neden olur. Artan fiyatlar ve gelirin azalmasıyla piyasaya durgunluk hakim olur.
Tedarik Şokları
Bazı olağanüstü zamanlarda tüm araçlarda kullanılan özel parçalar üreten fabrikalar üretim yapamaz hale gelebilir. Bu da araç üretim arzını azaltarak fiyatların artmasına sebep olur.