Lastik ham kauçuğun işlem görmesiyle elde edilen esnek maddedir. Tabii ve suni kauçuk, kükürtle vulkanize işlemi yapılarak lastiğe dönüştürülür. Lastiğin elde edilmesi yalnızca vulkanizasyon işlemiyle gerçekleşmez. Bu esas işlemin yanı sıra kauçuğa dahil edilen katkı maddeleri de çok büyük önem arz eder. Çünkü lastiğin çok geniş bir kullanım alanı olup, bu sahaların ihtiyaç ettirdiği özellikler de farklıdır. Mesela bir araç lastiği ile su hortumu çok çok farklı özelliklere sahiptir. Lastiğin ayakkabıcılıkta ve konfeksiyon işlemleri eşyasında kullanılmasıyla başlayan lastik sanayi, motorlu araç ve taşıtların gelişmesinden sonra önem ve kıymet kazandı. Araç lastiklerine, yine dayanıklılığı arttırmak için naylon gibi iplikler katılır. Lastik, kauçuğa oranla daha esnek bir üründür. Daha da fazla uzar. Kolay kopma yapmaz ve mekanik sağlamlığı daha da çoktur. Isı veyahut da elektriği iletmez. Organik sıvılarda oldukça çözülmez yapıdadır. Araç lastiklerinin yapımı çok da kolay değildir.
Araba lastiği nasıl yapılır?
Lastik esnek bir yapıda olduğu için, tekerlek gövdesinin karşılaştığı darbelerin etkisini azaltır. Tekstil iplikleriyle (pamuk, naylon vs.) veyahut da çelik örgülerle örülen bir iskelet, suni lateks, kauçuk veya sentetik karışımlarla kaplanır. Bu genel bölge üzerine, tekerlek üstüne gelen, yanında yapışma işlemini çoğaltıcı dişler bulunan bir lastik karışım bölgesi geçirilir. Eskiden iç lastiğin delinip hasar görmesini önlemek için, bu lastik tabakası üzerine tel örgü ve kauçuktan yapılmış ek bir bant konurdu. Günümüzde tekerlek iskeleti çelik bir telden yapılan araba lastiklerinin tabanı çok az şekil değiştirmektedir ve yaşam süreleri daha uzundur. Araba gibi taşıtlarda kullanılan araç lastikleri dolma ve havalı olmak üzere iki farklı kısma ayrılır.
Lastik üretiminin tarihi
Doldurulmuş dolma lastikler ilk olarak 1881’de Londra’da uygulamaya konulmaya başlandı. Çok sert ve katı olan bu lastikler zamanla önemini kaybetti ve yerini havalı tipte olan lastiklere bıraktı. Günümüzde fabrika gibi yerlerde kullanılan taşıyıcılarda ve traktörler tipi araçlarda kullanılmaktadır. Havalı lastik ilk olarak 1845 tarihinde İngiltere civarında kullanılmaya başlandı. Bu araç lastiği, bozulmayan bir dış lastik ile havanın dışarı kaçmasını engelleyen kauçuk bir iç lastikten ortaya geliyordu. 1950 tarihinden sonra iç lastik kullanılmayan iki katlı lastikler kullanılmaya başlanıldı.
Ülkemizde lastik üretiminin tarihçesi
Ülkemiz ve civarında lastik sanayinin; 1927 tarihinde yürürlüğe giren Teşvik-i Sanayi Kanunu ve 1929 tarihinde kabul edilen Gümrük Korumaları Kanunu ile geleceği açıldı ve gelişmeye başladı. 1932 tarihinde İstanbul’da bir İsveç firmasının destekleri ile ilk lastik işletmesi kuruldu. Türkiye’de araç lastik sanayi 1954 tarihindeki Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu ile çok büyük bir gelişme gösterdi. Bu kanunun ardından Pirelli, Goodyear, Uniroyal gibi lastik işletmeleri kuruldu. Bunların ihtiyacı gidermemesi üzerine 1978 tarihinde Lassa Lastik Sanayi bir süre akabinde de devlete ait Kırşehir’de Petlas Lastik işletmesi kuruldu.